Mensen van 28 met “Senior Consultant” in hun LinkedIn-titel. “Lead Professionals” die nog volledig in paniek raken van een lastige klant. Managers die vooral heel goed zijn in meetings inplannen over andere meetings. Op dit moment mag ik voor veel werkgevers weer functiehuizen bouwen, functieprofielen schrijven en het blijft een actueel thema.

Begrijp me niet verkeerd: ambitie is fantastisch. Ontwikkeling ook. Maar volgens mij zijn we onderweg iets kwijtgeraakt. Namelijk dat senioriteit ooit ergens voor stond. Tegenwoordig lijkt het soms alsof je vanzelf senior wordt als je lang genoeg blijft zitten, ergens een trucje hebt geleerd (en heel goed uit kunt voeren) een leaseauto krijgt en foutloos “strategisch sparren” kunt zeggen in een Teams-overleg.

Maar senior zijn heeft volgens mij weinig te maken met hoe lang je ergens werkt of hoe lang je in een functie zit. Ik ken mensen van 58 die al twintig jaar exact hetzelfde kunstje doen en daar vooral heel efficiënt in geworden zijn. En ik ken mensen van 34 waarvan je denkt: rustig maar… jij snapt het leven, mensen én het vak.

Echte senioriteit zit namelijk niet in status. Het zit in rust. In overzicht houden terwijl anderen stressen. In niet overal het hardst hoeven praten, jezelf moeten bewijzen. In junioren beter maken zonder daar onzeker van te worden of bang te zijn dat er ‘iets’ van je afgepakt wordt. Je kennis en ervaring kunnen en dúrven te delen. In moeilijke gesprekken voeren zonder toneel. In verantwoordelijkheid nemen óók als iets niet in je functieomschrijving staat.

En misschien nog wel het belangrijkste:
een echte senior weet vooral heel goed hoeveel hij níet weet. Dat klinkt tegenstrijdig, maar juist de mensen die echt goed zijn in hun vak, zijn vaak verrassend bescheiden. Omdat ze weten hoeveel nuance er bestaat. Hoe complex mensen zijn. Hoe weinig zwart-wit situaties er eigenlijk zijn. De grootste mond, arrogantie en zelfverzekerdheid vaak komt van mensen die nét komen kijken. En misschien met kop en schouders boven de middenmoot uitkomen, maar nog heel veel moeten leren om hun functienaam waar te maken.

Een beetje zoals een jongen van twintig in een veel te dikke BMW op de rondweg van Eindhoven die denkt dat hij Max Verstappen is omdat hij ooit een keer zonder afslaan door de McDrive is gekomen. In Brabant herkennen we echte senioriteit trouwens vaak sneller dan we denken. Dat is meestal namelijk niet degene met de grootste mond of de mooiste functietitel. Het is die rustige collega die tijdens een crisis alleen zegt:
“Jongens… laten we eerst eens normaal doen.” Of die uitvoerder op de bouw die nauwelijks iets zegt tijdens vergaderingen, maar waarbij iedereen tóch automatisch even kijkt als er echt iets misgaat. Of liever nog; voordat het misgaat even gecheckt wordt bij diegene.

Ervaring geeft gezag dat je niet kunt afdwingen met een LinkedIn-cursus leiderschap. In familiebedrijven zie je dat misschien nog wel het meest. Daar loopt soms iemand rond zonder managementtitel, zonder leaseauto en zonder ingewikkelde KPI’s… maar iedereen weet: als Piet zegt dat iets niet slim is, moeten we misschien even luisteren en er nog niet aan beginnen. Dat soort senioriteit bedoel ik. Niet hiërarchisch. Niet elitair. Gewoon vakmanschap gecombineerd met mensenkennis, vertrouwen en rust.

Maar in organisaties maken we het ondertussen ook wel ingewikkeld. We willen namelijk graag groeien. En bij groei horen titels. Dus maken we functieniveaus “plat”. Iedereen moet perspectief hebben. Niemand mag het gevoel krijgen dat hij “gewoon medewerker” is. Dus noemen we iemand senior. Om ambitieuze mensen hun zin te geven, om aan ego’s tegemoet te komen. Veel managers durven het gesprek met de medewerker niet aan te gaan. Om niet te hoeven zeggen; “Ik vind dat je eigenlijk nog niet zover bent’.  Terwijl vakvolwassen eigenlijk al prachtig zou zijn. Misschien moeten we daar sowieso eens mee stoppen: doen alsof “normaal goed” niet meer genoeg is. Vakvolwassen medewerkers zijn vaak de ruggengraat van een organisatie. De mensen die hun werk goed doen. Collega’s helpen. Klanten serieus nemen. Problemen oplossen voordat iemand ze ziet ontstaan. Niet spectaculair op LinkedIn. Wel onmisbaar !

En senior?
Senior zou wat mij betreft weer iets uitzonderlijks mogen zijn. Niet iets wat je automatisch krijgt na vijf jaar werken voor een werkgever in dezelfde functie. Maar iets wat andere mensen langzaam aan je gaan toekennen. Iets wat je heb verdiend. Vaak zonder dat je het zelf doorhebt. Heel eerlijk? De échte senior die ik ken, zou zichzelf waarschijnlijk nooit zo noemen. Die zegt gewoon: “Ach, ik loop al efkes mee.”

Het is niet voor niets dat volgens mij dit spreekwoord uit Brabant komt ‘Doe maar gewoon dan doe je al gek genoeg”.